Lịch sử nhạc Bolero Việt Nam – Tân nhạc Việt Nam

0
20


Bolero là một điệu nhạc của Châu Mỹ La Tinh được sử dụng phổ biến trong các bài hát tại Miền Nam Việt Nam từ thập niên 1950 đến nay.
Bolero là điệu nhảy dân tộc của Tây Ban Nha được sáng tạo bởi vũ sư Sebastian Zerezo tại Cádiz vào năm 1780, sau đó phát triển sang Châu Mỹ La Tinh (đặc biệt là Cuba) vào khoảng 1 thế kỷ sau.

Quá trình du nhập
Tại Việt Nam, điệu bolero du nhập vào Miền Nam vào khoảng thập niên 1950, lúc đó phong trào tân nhạc Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, nhiều nhạc sĩ bắt đầu sử dụng nhạc điệu phương tây thay cho nhạc điệu phương đông truyền thống. Châu Kỳ có Nhạc sĩ trong sương chiều, Minh Kỳ có Xuân đã về, Thông Đạt (Văn Giảng) có Hoa cài mái tóc… Riêng điệu bolero không có tài liệu nào cho biết chính xác bài đầu tiên là bài gì, tuy nhiên một số nơi cho rằng bài Duyên quê của Hoàng Thi Thơ có thể là bài đầu tiên.

Cứ thế, nhiều ca khúc miền Nam viết theo điệu bolero lần lượt ra đời cho đến thập niên 1960 là những năm đỉnh cao của giai điệu này. Lúc đó rộ lên phong trào Thời trang nhạc tuyển mà những bài nhạc bolero được được thâu một cách đại trà vào băng cassette hoặc đĩa nhựa. Một số ca khúc tiêu biểu là Những đồi hoa sim (Dzũng Chinh phổ thơ Hữu Loan), Tàu đêm năm cũ,Nửa đêm ngoài phố (Trúc Phương), Thành phố sau lưng (Hàn Châu), Áo em chưa mặc một lần (Hoài Linh), Xuân này con không về (Trịnh Lâm Ngân), Đêm buồn tỉnh lẻ (Bằng Giang – Tú Nhi),Vùng nhẫn cưới, Đêm lang thang, Không giờ rồi (Vinh Sử)… và đặc biệt là Hoa sứ nhà nàng của Hoàng Phương – bài nhạc vàng duy nhất được lưu hành sau 30/4/1975. Nhạc sĩ Trúc Phươngđược xem như là “vua bolero” giai đoạn này.

Bolero Việt Nam phổ biến trong nhiều tầng lớp, đặc biệt là tầng lớp bình dân do đề tài có tính khái quát cao, phong phú, lời nhạc dễ hiểu. Nhạc đều đặn dễ hát, dễ bắt nhịp do đó dễ phổ biến. Chất tự sự cao, phù hợp với giai điệu kể chuyện, cơ bản là buồn.

Nhạc sĩ

Do chính sách của Bộ văn hóa Việt Nam Cộng Hòa, nhiều nhạc sĩ muốn sáng tác nhiều ca khúc phải “lách luật” bằng cách sử dụng nhiều bút hiệu khác nhau để tránh bị kiểm duyệt. Một số nhạc sĩ có khối lượng sáng tác đồ sộ như:

Anh Bằng
Hoàng Thi Thơ
Lam Phương
Mạnh Phát
Minh Kỳ
Song Ngọc
Trần Thiện Thanh
Trầm Tử Thiêng
Phân loại

Bolero Việt Nam có thể phân làm 8 nhóm chủ đề chính như sau:

Nhạc học đường
Các bài hát như Ba tháng tạ từLưu bút ngày xanhNỗi buồn hoa phượngPhượng buồnTrường cũ tình xưaNgày tạm biệt… Nhạc sĩ Thanh Sơn là đại diện tiêu biểu cho thể loại này.
Nhạc lính

Tiêu biểu là Anh về với emAnh không chết đâu emKhông bao giờ ngăn cáchLối về đất mẹBiệt kinh kỳAnh tiền tuyến em hậu phươngPhiên gác đêm xuânHai mươi bốn giờ phépBa tháng quân trườngTình anh lính chiến… Thuộc về trường phái này có các nhạc sĩ như Trần Thiện Thanh, Duy Khánh, Nguyễn Văn Đông.

Nhạc hoài niệm những gì đã qua
Hoa soan bên thềm cũNắng chiềuĐành quên saoĐường xưa lối cũTấm ảnh ngày xưaXin thời gian qua mauSắc hoa màu nhớ

Nhạc thân phận cô đơn và chia ly
Nỗi buồn gác trọChuyến đi về sángChiều cuối tuầnTàu đêm năm cũPhố vắng em rồiGiấc ngủ cô đơnAi cho tôi tình yêuBuồn trong kỷ niệmĐôi ngã chia ly

Nhạc thân phận con người trong chiến tranh
Chuyến đò vỹ tuyếnNhững đóm mắt hỏa châuMưa đêm tỉnh nhỏĐồi thông hai mộBảy ngàn đêm góp lạiTám điệp khúcNhớ nhau hoài

Nhạc kể chuyện tình / Tự sự
Biển mặnHoa trinh nữHàn Mặc TửNhững đồi hoa simChuyện tình Lan và ĐiệpChuyện tình cô lái đò bến HạCăn nhà ngoại ôChuyện hoa simGiọt lệ đài trangĐò dọc

Tụng ca / Hoan ca
Nắng đẹp Miền NamKhúc ca ngày mùaNgày hạnh phúcCánh thiệp đầu xuânLy rượu mừng

Nhạc đồng quê âm hưởng dân ca
Tình thắm duyên quêTrăng rụng xuống cầuChiều làng emChiếc áo bà baTôi vẫn nhớ

Giai đoạn hiện tại

Hiện tại, Bolero Việt Nam vẫn đang được nhiều tầng lớp dân chúng yêu thích và phát triển. Nhiều nhạc sĩ sáng tác trước 1975 tiếp tục sáng tác mạnh như Anh Bằng, Giao Tiên, Nhật Ngân,Thanh Sơn, Tú Nhi (Chế Linh), Vinh Sử… Bên cạnh đó các nhạc sĩ trẻ cũng đang tiếp nối với chủ đề tình yêu như Sơn Hạ, Hồng Xương Long, Minh Vy…

Trả lời

Nhập nội dung bình luận
Nhập tên của bạn