“Cô Láng Giềng” – bóng hồng xuất hiện trong nhạc Hoàng Quý và Văn Cao – Tân nhạc Việt Nam

0
36


Trong ca khúc “Cô láng giềng” của nhạc sĩ Hoàng Quý có lời hát: “Trước ngõ vào sân vang tiếng pháo. Chân bước phân vân lòng ngập ngừng. Tai lắng nghe tiếng người nói cười xôn xao. Tôi biết người ta đón em tưng bừng…”. Nhiều thế hệ nghe nhạc vẫn ngỡ rằng, “cô láng giềng” đã phụ tình chàng trai lãng mạn. Thực tế, “Cô láng giềng” đã có một mối tình rất đẹp với nhạc sĩ Hoàng Quý.

Nhạc sĩ Hoàng Quý (1920-1946) là thủ lĩnh của nhóm nhạc Đồng Vọng nức tiếng ở Hải Phòng một thời. Thân phụ của nhạc sĩ Hoàng Quý vốn là một thầy lang từ Nam Định ra đất cảng lập nghiệp, nên tuổi thơ Hoàng Quý gắn với những địa danh Hàng Kênh, Cầu Đất, Tam Bạc… Khi phong trào tân nhạc bắt đầu bùng nổ, nhạc sĩ Hoàng Quý cùng với các nhạc sĩ Canh Thân, Văn Cao, Tô Vũ, Phạm Ngữ… lập nên nhóm Đồng Vọng và làm nên một dấu son trong dòng âm thanh tiền chiến.

Nhạc sĩ Hoàng Quý có sáng tác những bản nhạc hùng tráng như “Bên sông Bạch Đằng”, “Nước non Lam Sơn”, “Bóng cờ lau”, “Tiếng chim gọi đàn”… Tuy nhiên, nhắc đến nhạc sĩ Hoàng Quý hôm nay thì công chúng ưu ái nhắc đến ca khúc “Cô láng giềng”.

“Cô láng giềng” có phải một sản phẩm tưởng tượng không? Không, nhân vật trong bài hát có nguyên mẫu thực sự ngoài đời. Đó là thiếu nữ tên Oanh quê gốc Thủy Nguyên – Hải Phòng, vừa xinh đẹp vừa hát hay. Hầu hết những ca khúc của nhóm Đồng Vọng đều do cô Oanh hát thử lần đầu tiên.

Trong nhóm Đồng Vọng có đến ba người cùng ngưỡng mộ Oanh là nhạc sĩ Hoàng Quý, nhạc sĩ Văn Cao và ca sĩ Kim Tiêu. Cô Oanh từng là cảm hứng để nhạc sĩ Văn Cao viết ca khúc “Bến xuân” dạt dào:

“Nhà tôi bên chiếc cầu soi nước
em đến tôi một lần…
Bao lũ chim rừng hợp đàn trên khắp bến xuân
Mắt em như dáng thuyền soi nước.
Tà áo em rung theo gió nhẹ thẹn thùng ngoài bến xuân…”.

Chính nhạc sĩ Văn Cao trong bộ phim chân dung “Văn Cao – Giấc mơ đời người” do Hãng phim Trẻ sản xuất năm 1995, đã thừa nhận: “Ngày xưa tôi có thầm yêu một người con gái mà không dám nói ra. Nhưng người ấy hiểu lòng tôi và đến với tôi. Vì thế nên mới có câu hát “Em đến tôi một lần” và có bài hát này!”.

Vì sao “em đến tôi một lần”? Vì sau đó trái tim Oanh đã gửi trao cho nhạc sĩ Hoàng Quý. Cho nên, dù ca khúc “Bến Xuân” nao nức “nghe réo rắt tiếng Oanh ca” thì chỉ còn dư âm xao xuyến: 

Nhà tôi sao vẫn còn ngơ ngác?
Em vắng tôi một chiều
Bến nước tiêu điều còn hằn in nét đáng yêu

Từng đôi chim trong nắng khe khẽ ru
Lệ mùa rơi lá chan hòa…
Người đi theo mưa gió xa muôn trùng
Lần bước phiêu du về chốn cũ

Tới đây mây núi đồi chập chùng
Liễu dương tơ tóc vàng trong nắng
Gột áo phong sương du khách còn ngại ngùng nhìn bến xưa”.

Ca khúc “Bến Xuân” được nhạc sĩ Văn Cao viết năm 1942, có thể là mốc thời gian để xác định mối tình nhạc sĩ Hoàng Quý dành cho cô Oanh cũng đã nảy nở từ lúc này. Năm 1943, nhạc sĩ Hoàng Quý lên Sơn Tây làm quản lý trang trại bò cho một người bà con. Sự cách ngăn làm nhớ nhung dâng đầy, và nhạc sĩ Hoàng Quý đã viết ca khúc “Cô láng giềng” để tặng cô Oanh:

Hôm nay trời xuân bao tươi thắm
Dừng bước phiêu du về thăm nhà
Chân bước trên đường đầy hoa đào rơi,
Tôi đã hình dung nét ai đang cười…

Tôi mơ trời xuân đôi môi thắm
Đôi mắt nhung đen màu hạt huyền
Làn tóc mây cùng gió ngàn dâng song
Xao xuyến nỗi niềm yêu…

Cô láng giềng ơi
Tuy cách xa phương trời tôi không hề,
quên bóng ai bên bờ đường quê
Đôi mắt đăm đăm chờ tôi về…

Nhạc sĩ Tô Vũ (tên thật là Hoàng Phú) – em ruột của nhạc sĩ Hoàng Quý, lúc sinh thời đã kể rằng: Nhạc sĩ Hoàng Quý chỉ ở Sơn Tây có 6 tháng, rồi nằng nặc đòi về vì không thể sống xa cô Oanh. Trên hành trình từ Sơn Tây quay lại Hải Phòng, nhạc sĩ Hoàng Quý đã ghé thăm nhạc sĩ Tô Vũ ở Hà Nội, và đưa cho em trai xem ca khúc “Cô láng giềng”. Nhạc sĩ Tô Vũ rất thích giai điệu của “Cô láng giềng” nên xin phép anh trai cho viết thêm lời 2 của ca khúc.

Tất nhiên, nhạc sĩ Hoàng Quý không có gì phải ích kỷ với em trai. Vì vậy, ca khúc “Cô láng giềng” có thêm lời hát:

Trước ngõ vào sân vang tiếng pháo
Chân bước phân vân lòng ngập ngừng
Tai lắng nghe tiếng người nói cười xôn xao
Tôi biết người ta đón em tưng bừng…

Đành lòng nay tôi bước chân ra đi
Giơ tay buồn hái bông hoa tường vi
Ghi chút tình em nói chờ đợi tôi
Đừng nói đến phân ly…

Cô láng giềng ơi
Nay mối duyên thơ đành lỡ rồi
Chân bước xa xa dần miền quê
Ai biết cho bao giờ tôi về?”.

12-31-57_co-lng-gieng

Với lời hai của nhạc sĩ Tô Vũ thì nhiều người hình dung “Cô láng giềng” đã bỏ rơi người thương để lên xe hoa theo cuộc hôn nhân khác. Thực tế, sau khi cầm ca khúc “Cô láng giềng” về Hải Phòng, thì nhạc sĩ Hoàng Quý đã làm đám cưới với cô Oanh. Nhạc sĩ Tô Vũ cho biết, trong đám cưới ấy, chính nhạc sĩ Hoàng Quý đã đệm đàn cho vợ mình hát “Cô láng giềng” rất ấm áp.

Đáng tiếc, hạnh phúc của nhạc sĩ Hoàng Quý và “cô láng giềng” hơi ngắn ngủi. Năm 1946, nhạc sĩ Hoàng Quý qua đời vì căn bạo bệnh, để lại “cô láng giềng” goá bụa cùng “đôi mắt nhung đen màu hạt huyền”.

Theo Kiến Thức Gia Đình

Trả lời

Nhập nội dung bình luận
Nhập tên của bạn